Uncategorized

ШИДЭТ ТАРНИЙН САНГААС – Хадгалаад аваарай

ЭРХЭМ УНШИГЧ ТА БҮХНИЙХЭЭ ХҮСЭЛТЭЭР “ШИДЭТ ТАРНИЙН САН”-ААС ХҮРГЭЖ БАЙНА.

БҮХ НОМ, ТАРНИЙН ДЭЭД НЬ “УМ МА НИ БЭД МЭ ХУМ” ЮМ ШҮҮ.

1. Авран хамгаалах тарни: Ум рагму барна адма чирү пүрү ха ло хи да сарва шадрүм марая хум пад. Монгол орныг даасан сахиус, шашны дайсныг номхтгон, шашны үнэнч шавь нарыг авран хамгаална.

2. Аз жаргал хүсэх тарни: Нэг хоног мацаг барьж, бодол оюун, сэтгэл санаагаа төвлөрүүлнэ. Дараа нь долоо хоногийн турш өглөө болгон тарниа уянгалуулан уншина. Тарнийг унших үедээ сэтгэлд нийцтэй аз жаргалаа бодно. До-ан- ан-та,фа-ри

3. Айдас хүйдсийг зайлуулах тарни: Шар шарма нарма ная ий суухаа. Айж тэвдсэн үед айдас бүрэн зайлна.

4. Адаар хөнөөгдөж галзуурхын эсрэг: Ум мади си суд ум за за сэг сэг суухаа.

5. Аливаа мэсэнд үл өртөх: Ум мадий си суд ум за за сэг суухаа.

6. Аливаа өвчин эмгэг, зовлон зүдгүүрээс салгах тарни: Ум намоо багаа бадий биханзээ биханзээ биндэр яа барба ра за яа ра ха ди самъяг сам будъяс! да-га яда ум биханзээ махаа биханзээ биханзээ ра за сам хада гадий суухаа.

7. Амьтны гаралтай хорын эсрэг: Ум дүгмо э хри му хрин хрин сод ум са хрин суха. Гахайн өөх тарнидаж түрх.

8. Аюулаас гэтэлгэгч тарни: Ум мали мусмали хум пад. Элдэв аюул тулгархад уншваас аюул бүхэн тойрч өнгөрнө.

9. Аянгаас хамгаалахад: Ни-на го хаза мүнди а аа. Бөгжөө тарнид.

10. Бадгана өвчнийг арилгахад: Ум шан шан арва бидимуда няг суухаа.

11. Бузрыг арилгагч: Ум бадма ус нэхэ бимали сууха. Бузар буртаг болгоныг арилгах увьдастай

12. Бүтэхүйеэ бэрх үйлийг бүтээх тарни: Ному хари ди гу ма ри, гоори гандари, зандали, мадамга гали гали сууха.

13. Дурлал хүсэх тарни: Сэтгэл санаагаа төвлөрүүлж, нэг хоног мацаг барьсаны дараа бүрий болох үед харанхуйвтар өрөөнд суугаад доорх тарнийг дөрвөн удаа шивнэн унш. “ То- до-си-ро ан ват моноран” Энэ тарнийг гурван өдөр дараалан унш. Тэгэхдээ дурлах дурлуулах дотоод сэтгэлээр бэлэн байх талын юм бод. Нэг сарын турш энэ бүгдийг давтан үйлд. Тэргэл сартай өдөр эхэлбэл сайн.

14. Зарга тэмцэл хийхийн цагт: Ум бура бува зула мана-ни сухаa.

15. Зүрхийг асар ариун болгох: Умзинизини махазини суха

16. Заяа тавиланг ивээгч тарни: Дэвшин шигва цээпил ваазанваа номлоо чанцоолоо. Хүнд байдлаас гарахад тустай.

17. Зургаан цагаан мэнгэтэй хүн: Дади ята ум бихаанзи махад бихаанзи раза самуу гадэ суухаа. Ум бадаа ша суухаа.

18. Мөнгөтэй болохыг хүсвэл: “ Кунг- ро-но ама ни-ло-та ванг” Нэг өдөр мацаг барихдаа, мөнгөтэй болбол хэн нэгэнд туслах, эд баялагийн аяар хүрч болох ариун зорилго, хэзээ мөнгөтэй болох, хийхээр төлөвлөж буй үйлс тэргүүтнийхээ талаар бодож бясалгагтун. Дээрх тарнийг шөнө дунд гараа дээш өргөн арван гурван удаа давтан унш. Тарнийг иймэрхүү маягаар гурван сарын турш долоо хоногг нэг удаа давтан үйлдэнэ.

19. Муугаас зайлахын тулд: “Ээ ма хо ум пааний пааний суухаа”

20. Муу заяанаас гэтэлгэгч тарни: “Лама ла чавсү чио сонжой ла чавсү чио. Чай ла чавчү чио Гэндүн ла чавсу чио” Чухаг дээд гурван эрдэнэд итгэл одуулсанаар муу заяа бүхнээ гэтэлж, тавилан заяа сайжирна.

Баянхонгор аймгийн Галуут суманд байдаг. Сумын төвөөс 20км орчим зайтай, Чин сүжигт Номун ханы хийдээс хойд зүгт холгүйхэн их хадан хясаа бүхий уул байдаг. Энэ хадан хясааг нутгийн ардууд Бурхант хясаа (ХӨ46°50’19’’ ЗУ100°04’49’’) хэмээх бөгөөд сүслэн дээдэлсээр иржээ.

Хадан хясааны Цагаан туруут голын өөд хандсан хойд хананд бурхадын хөргийг бүтээжээ. Хангайн сүрлэг уулсын дунд тунгалаг уст Цагаан туруутын голыг хөвөөлөн орших Монгол түмний түүх соёлын үнэт дурсгал болсон Бурхант хясаа жуулчдын анхаарлыг татаж нүд баясгасан үзмэр болох эргэлзээгүй.

Бурхант хясааны домог: Эрт цагт ах, дүү хоёр өөр газар явж эрдэм номд суралцаж, шашны хоёр урсгалаар машид сайн мэргэшсэн байж гэнэ. Тэр хоёр нутагтаа буцаж ирээд номын хүчин чадлаар хоорондоо үргэлжид тэмцэлдэж байсанд нэгэн цагт дүү нь ахыгаа егүүтгэсэн юм гэнэ. Ингээд дүү нь ахынхаа хойноос харамсаж гашуудаж түүний буянд зориулж , машид хичээнгүйгээр хясаан дээр хорин нэгэн бурхан зурж /ижил хэмжээний/ сийлсэн юм гэсэн домог байдаг.

Related Articles

Leave a Reply

 АНХААР!

Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй.

Back to top button